1/ JAZDA POLSKA

autor: Rosana i Andrzej Nowakowscy 

tombak posrebrzany, tombak patynowany dwustronny, bity, 

70 mm rok emisji: 1993, nakład: 700 (posr.), 500 (pat.)

Jazda polska (kawaleria, konnica) była jednym z podstawowych rodzajów wojsk od czasów najdawniejszych do I wojny światowej. W Polsce kawaleria istniała już za panowania Mieszka I. Stanowiła ją drużyna książęca. W XII i XIII w. była to ciężkozbrojna jazda rycerska, której największy rozwój przypadł na XIV - XV w. Od XV w. pojawiają w Polsce się nowe typy kawalerii: husaria, jazda tatarska i wołoska husaria. Typem jazdy średniowiecznej były chorągwie kozackie zwane od 1676 r. „pancernymi". W XVII - XVIII w. w Polsce występowali także dragoni i rajtarzy, zaliczani do autoramentu cudzoziemskiego. W 1940 r. nazwę dragonów nadano oddziałowi rozpoznawczemu 10 brygady kawalerii pancernej, walczącej we Francji. Od I połowy XVIII w. nastąpił upadek kawalerii. W 1777 r. utworzono kawalerię narodową (jazdę liniową). W 1947 r. jazda polska została rozwiązana. Na awersie przedstawiono konia w biegu na tle broni i oporządzenia kawaleryjskiego. W otoku nazwy wybranych bitew, w których jazda odegrała ważną rolę: GRUNWALD - 15.VII.1410, KIRCHOLM - 27.IX.1605, WIEDEŃ -12.IX.1683, ROKITNA - 13.VI.1915, MOKRA - 1.DU939, BURUJSKO -LIII. 1945. Na rewersie sylwetki kawalerzystów z różnych epok: jeździec drużyny książęcej (X-XI), rycerz (XII-XIV), husarz (XVII), ułan Księstwa Warszawskiego (początek XIX), kawalerzysta z czasów II wojny światowej (1939 - 1945).

powrót